Pocztówka zatytułowana Trzebinia widok ogólny

Pocztówka z początku XX wieku, przedstawiająca "widok ogólny" od Rynku w stronę ulicy Kolejowej (obecnie Kościuszki) i dalej Chrzanowa. Pośrodku charakterystyczny budynek "Apteki Pod Gwiazdą". W głębi po lewej widoczne wysokie kominy i zabudowania huty cynku, po prawej teren rafinerii nafty.

Rynek w Trzebini początku  XX wieku - widok na sukiennice

Rynek w Trzebini (1935 r.) - widok na postój dorożek i "sukiennice", gdzie mieściło się dziewięć lokali sklepowych (budynek został wyburzony w 1941 r. w czasie okupacji niemieckiej). Zdjęcie wykonane od strony współczesnej ul. Narutowicza. W głębi po lewej widoczny budynek, gdzie niegdyś funkcjonowała restauracja "Centralna", zajmowany obecnie na parterze przez Bank Spółdzielczy; po prawej nieistniejący już budynek karczmy "U Babki". Karczma była jednoczesnie siedzibą hotelu, prowadzonego przez rodzinę Kaufrów, a jedno pomieszczenie zajmował zegarmistrz. Za karczmą widać fragment budynku młyna.

 Centrum róg ulicy Ochronkowej i Narutowicza

Widok z Rynku w głąb obecnej ulicy Narutowicza - na dalekim planie widoczne fragmenty budynku Apteki Pod Gwiazdą i willi należącej do dr Stanisława Sternala (do dzisiaj czasem jeszcze nazywanej "Sternalówką" - przez jakiś czas na poczatku XX w. pełniła też funkcję ratusza; obecnie mieści się w niej Przedszkole Samorządowe nr 1).

Rynek w Trzebini w dzień targowy rok 1933

 Targ na rynku w Trzebini (zdjęcie z 1933 r.). Zdjęcie wykonane od strony obecnej kamienicy nr 16, w głębi widoczny budynek "sukiennic".

Rynek w Trzebini uroczystości 3 Maja w okresie międzywojennym

Uroczystości z okazji 3 Maja - Rynek w Trzebini w okresie międzywojennym. W głębi po lewej widać główną synagogę w mieście, noszącą nazwę "Szul", przylegającą do wybodowanego ok 1840 r. budynku dawnej szkoły, później zamienionego w kamienicę mieszkalną (obecnie Rynek 24). Do czasów współczesnych zachowała się tylko synagoga Bikur Holim (hebr. ‘Odwiedzanie chorych’) przy ul. Marszałka Piłsudskiego, która została zbudowana w XIX wieku przez stowarzyszenie kupców w Trzebini. Pozostałe cztery zostały zniszczone przez nazistów w czasie II wojny światowej.

Synagoga Szul na Rynku w Trzebini r 1950

Zdjęcie ruin synagogi "Szul" z roku 1950.

Rynek w Trzebini koniec lat 30. XX wieku

Rynek w Trzebini pod koniec lat 30. XX wieku.

Rynek w Trzebini pod koniec lat 70. XX wieku

W okesie międzywojennym Rynek był wybrukowanym wapiennymi płytami placem, który pamiętający te czasy mieszkańcy opisywali jako nierówne i utrzymujące po deszczach kałuże. Z czasem do miasta przeniknęły koncepcje urządzania zieleni miejskiej i na płycie Rynku pojawiały się najpierw szpalery drzewek, a potem geometryczne zieleńce i klomby. W czasach powojennych cały plac zamieniono w teren zielony, jednak z upływem czasu nowe nasadzenia i rozrost drzew zatarły ślady pierwotnego układu i aż do końca XX wieku zieleń w centrum miała charakter dość chaotyczny. Zdjęcie przedstawia Rynek w Trzebini pod koniec lat 70. XX wieku. W głębi widać wzgórze, na którym obecnie znajduje się Osiedle Widokowe.

Dworzec kolei północnej

Uroczyste otwarcie kolei północnej odbyło się 13 października 1847 r. Otwarcia linii dokonał biskup krakowski Ludwik Łętowski, po czym - jak opisuje to wydarzenie Gazeta Krakowska - "pierwszy parowiec krakowski ze znacznym ciągiem wagonów pojazdowych i transportowych z uderzeniem godziny wpół do pierwszej wyruszył szczęśliwie do Prus". Pod koniec XIX wieku w Trzebini poprowadzono też kolej lokalną, której przystanek znajdował się w Sierszy (połączenie Trzebinia – Skawce). Zdjęcie przedstawia widok dworca w Trzebini od strony torów w roku 1916. Napis na fotografii odnosi się do nazwy linii kolejowej: „C.K. Uprzywilejowana Kolej Północna Cesarza Ferdynanda”.

Ulica Kolejowa w Trzebini defilada z okazji 3Maja 1933 r

Po doprowadzeniu kolei do miasta ulica łącząca Rynek z dworcem (wówczas Kolejowa, obecnie Kościuszki) szybko stała się główną arterią, przy której ulokowano - przeważnie murowane - liczne budynki, sklepy i siedziby instytucji. W pobliżu dworca znajdowały się dwa hotele (Herlingera oraz Landaua) oraz postój dorożek. Na zdjęciu defilada z okazji Święta 3 Maja, zorganizowana w 1933 r. na ulicy Kolejowej.

Posterunek żandarmerii i ratusz na ul Kolejowej

Posterunek żandarmerii i budynek urzędu gminy Trzebinia - Wieś przy ulicy Kolejowej.

Kongres eucharystyczny w Trzebini w 1934 r

Budowa jednego z najbardziej charakterystycznych dla miasta budynków - kościoła pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa, od 2013 r. podniesionego do rangi Bazyliki Mniejszej, rozpoczęła się w roku 1910, kiedy poświęcono kamień węgielny. Budowę zaprojektowanej w stylu neogotyckim świątyni przerwał wybuch I wojny św. Prace nad kościołem podjęto dopiero w 1954 r., a zakończono je w 1961 r. Zdjęcie przedstawia uczestników kongresu eucharystycznego w Trzebini, zorganizowanego w maju 1934 r. Fotografia - oprócz postępu prac budowlanych - pokazuje też wagony kolejowe na pobliskich torach i zabudowania huty cynkowej (w głębi po lewej).

Kościół w Krystynowie

Fotografia zespołu klasztornego, ufundowanego przez rodzinę Potockich na granicy Trzebini i Sierszy. Kompleks mieścił kościół, klasztor felicjanek, szkołę, ochronkę i izbę chorych. Całą fundację nazwano Krystynowem od imienia Krystyny z Tyszkiewiczów Potockiej. Kościół poświęcono w 1895 r.

 

Materiały zdjęciowe pochodzą z zasobów Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Trzebińskiej "Cor", Muzeum Regionalnego w Trzebini, Narodowego Archiwum Cyfrowego oraz Urzędu Miasta w Trzebini

 

Zobacz więcej archiwalnych zdjęć związanych z Trzebinią w zasobach Cyfrowego Archiwum Tradycji Lokalnej CATL