Pomniki, tablice pamiątkowe, miejsca pamięci i inne obiekty na terenie Gminy Trzebinia

Lokalizacja

Rok

Rodzaj obiektu

Cmentarz żydowski ul. Słowackiego

2015

Tablica na murze, ufundowana ku pamięci 90 osób, rozstrzelanych w dniu 5.09.1939 r. przez hitlerowskich okupantów

fundator: Gmina Trzebinia

Treść napisu pl/en: PAMIĘCI 87 ŻYDÓW i 3 POLAKÓW - MIESZKAŃCÓW CHRZANOWA i JAWORZNA - ROZSTRZELANYCH PRZEZ HITLEROWSKIEGO OKUPANTA w DNIU 5 WRZEŚNIA 1939 ROKU POD SKARPĄ KOLEJOWĄ w TRZEBINI

Rodzaj materiału: PVC, metal

Patronat: administracyjny - Gmina Trzebinia

2010

Pomnik autorstwa M. Batkiewicza w miejscu, gdzie znajduje się zbiorowa mogiła około 150 więźniów, zmarłych lub zamordowanych od 1942 do 1944 r. na terenie obozu pracy „za torami” w Trzebini

Rodzaj materiału: granit, stal nierdzewna

fundator: Rada Ochrony Pamięci Walki i Męczeństwa, Wojewoda Małopolski i Gmina Trzebinia

Treść napisu: „Miejsce spoczynku około 150 więźniów hitlerowskiego obozu pracy „za torami” zamordowanych lub zmarłych z wycieńczenia w latach 1942 do 1944 r. Trzebinia 2010”

Patronat: administracyjny - Gmina Trzebinia

2018

Pomnik na kwaterze wojskowej 5 żołnierzy austriackich pochodzenia żydowskiego, którzy zginęli w 1914 r.

Rodzaj materiału: płyta, wymiary 130x100x10 cm

fundator: Gmina Trzebinia

Patronat: administracyjny - Gmina Trzebinia

nn

Tablica pamiątkowa na bramie cmentarza

Treść napisu: „Dla świętej pamięci byłych obywateli miasta Trzebini zamordowanych przez Niemców w latach 1939-1945”

fundator: Gmina Trzebinia

Patronat: administracyjny - Gmina Trzebinia

Literatura: Monografia Trzebini str. 492

Rynek

2014

Pomnik „Trzebińskich bohaterów wojen, bitew i walk na różnych frontach oraz ofiar represji systemów totalitarnych” autorstwa M. Batkiewicza

Rodzaj materiału: granit, metal

fundator: Gmina Trzebinia

Treść napisu: „Trzebińskim Bohaterom Wojen, Bitew i Walk na Różnych Frontach oraz Ofiarom Represji Systemów Totalitarnych”

Patronat: administracyjny - Gmina Trzebinia

2018

Pomnik - popiersie Marszałka Józefa Piłsudskiego, autorstwa Michała Wiśniosa. W dniu 11.11.2018 r. odsłonięto je w ramach obchodów 100-lecia odzyskania przez Polskę Niepodległości.

Rodzaj materiału: piaskowiec, metal

fundator: Trzebiński Ruch Społeczny „Niezależność”

Treść napisu: Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu w 100-lecie odzyskania niepodległości Polski Trzebiński Ruch Społeczny „Niezależność” 11.11.2018

Patronat: administracyjny - Gmina Trzebinia

Budynek synagogi kupieckiej Bikur Holim przy ul. Marszałka Piłsudskiego

2016

Tablica pamiątkowa, poświęcona społeczności żydowskiej w Trzebini

fundator: Zarząd Izraelskich Portów Lotniczych

Treść napisu: „Synagoga Bikur Holim (hebr. ‘Odwiedzanie chorych’) została zbudowana w XIX wieku przez stowarzyszenie kupców w Trzebini. Jest to jedyna zachowana synagoga w mieście. Pozostałe cztery zostały zniszczone przez nazistów w czasie II wojny światowej. Pamięci społeczności żydowskiej Trzebini, która od XVIII wieku stanowiła nieodłączną część życia miasta. W 1939 roku w Trzebini mieszkało 1300 Żydów, z których większość zginęła w czasie Zagłady. Niech pamięć o nich będzie błogosławiona. Wyrazy szacunku i uznania dla mieszkańców Trzebini, którzy ryzykowali życie swoje i swoich bliskich, aby ocalić żydowskich sąsiadów w latach 1939 – 1945”

Patronat: administracyjny - Gmina Wyznaniowa Żydowska w Katowicach

Kościół parafialny pw. Św. Apostołów Piotra i Pawła w Trzebini

2016

Tablica pamiątkowa, poświęcona Polakom niosącym pomoc Żydom podczas wojny

fundator: Zarząd Izraelskich Portów Lotniczych

Treść napisu: „W hołdzie mieszkańcom Trzebini, w uznaniu za pomoc udzieloną swoim braciom, żydowskim sąsiadom w latach 1939-1945”

Patronat: administracyjny - Gmina Trzebinia

Trzebinia, ul. Marszałka Piłsudskiego, rejon szybu „Zbyszek”

2006

Pomnik ku pamięci wszystkich górników pracujących na ziemi trzebińskiej z okazji jubileuszu 200-lecia górnictwa w Trzebini

Treść napisu: „W dowód pamięci tym wszystkim którzy przez ponad 200 lat wydobywali węgiel z Ziemi Trzebińskiej a w czasie istnienia kop. Siersza w latach 1861 – 1999 przyczynili się do rozwoju górnictwa i kultywują tradycje górnicze - Pracownicy byłej kopalni Siersza”

Rodzaj materiału: granit, metal

fundator: wrzesień 2006 r., Towarzystwo „Siersza”

Park przy Dworze Zieleniewskich

1997

Magnolia

Podczas pobytu w Trzebini oficjalnej delegacji Billy Montigny w 1997 r. z okazji jubileuszu 15-lecia współpracy obu gmin, na pamiątkę spotkania i potwierdzenie przyjaźni polsko-francuskiej Walenty Tyrakowski, prezes stowarzyszenie „France-Pologne”, zasadził magnolię przy wejściu do Dworu.

2006

Tabliczka upamiętniająca W. Tyrakowskiego

fundator: Gmina Trzebinia

Rodzaj materiału: metal

Treść napisu: „Walenty Tyrakowski, Honorowy Obywatel Miasta Trzebini, w dniu 10 lipca 1997 r. zasadził drzewo - magnolię japońską – jako symbol przyjaźni pomiędzy narodami Francji i Polski. Listopad 2006”

Patronat: administracyjny - Gmina Trzebinia

2005

Dąb i tabliczka pamiątkowa

fundator: "Solidarność" Trzebinia

Rodzaj materiału: metal

Treść napisu: „Solidarność. Dąb upamiętniający 25-lecie Solidarności. Trzebinia 30 wrzesień 2005”

Patronat: administracyjny - Gmina Trzebinia

2011

Dęby pamięci i tablica pamiątkowa ofiar katyńskich

Z inicjatywy Trzebińskiego Ruchu Społecznego „Niezależność” i komendy Hufca ZHP w Trzebini posadzono kolejne trzy dęby Polaków zamordowanych przez NKWD w 1940 roku w Charkowie i Katyniu. Dęby urodzonych na trzebińskiej ziemi: Jana Gąsiora, Leona Morawca oraz Wiktora Wojtasa dołączyły do zasadzonych wcześniej, również w parku dworu, dębów Jana Lassoty, Eugeniusza Raszka, Mariana Pająka oraz Wacława Aubrechta, którego dąb zasadzono we Włoszczowej i Władysława Sokołowskiego, którego pamięć czci dąb w Częstochowie. Odsłonięto także tablicę pamiątkową tuż przy wejściu do parku

Treść napisu: „Katyń… ocalić od zapomnienia. DĘBY PAMIĘCI ku czci zamordowanych przez NKWD”

Rodzaj materiału: dolomit, metal

Patronat: administracyjny - Gmina Trzebinia

Trzebionka miejsce po obozie przy ul. Rafineryjnej

1960 - 1970

Pomnik OFIAROM FASZYZMU

Treść napisu: „Ofiarom faszyzmu”

Rodzaj materiału: beton, wys. 12m, dł. 10m

Data powstania obiektu, autor, fundator: 1960-70, pracownicy pp. Naftobudowa w czynie społecznym.

Patronat: społeczny – Rafineria Trzebinia, administracyjny - Gmina Trzebinia

Literatura: Monografia Trzebini str. 501

2016

Tablica pamiątkowa zawierająca zdjęcia i opis historii podobozu (część szlaku Holocaustu)

fundator: Gmina Trzebinia

Rodzaj materiału: PVC, metal

Treść napisu: „PODOBÓZ NIEMIECKIEGO OBOZU KONCENTRACYJNEGO AUSCHWITZ sierpień 1944 - styczeń 1945"

Patronat: administracyjny - Gmina Trzebinia

Siersza - park

1960

Pomnik

Treść napisu: „1939-1945 Bojownikom z terenu Sierszy i okolic poległym w walce z faszyzmem – Społeczeństwo”

Rodzaj materiału: granit 2,5x2,0 m

Data powstania obiektu, autor, fundator: powstanie ok. 1960 r.

Patronat: społeczny – LO Siersza, administracyjny - Gmina Trzebinia

Dane historyczne dotyczące obiektu: Początkowo był to pomnik Andrzeja Potockiego lecz w latach 50. XX w. został zburzony; ok. 1959-60 roku wykonano obecny pomnik.

Myślachowice

1974

Pomnik

Treść napisu: „W hołdzie żołnierzom radzieckim i patriotom polskim poległym w walce z faszyzmem hitlerowskim”

Rodzaj materiału: lastriko, tablice – mosiądz, wysokość pomnika 8,0 m

Data powstania obiektu, autor, fundator: KWK Siersza 1974 r.

Patronat: społeczny – S. P. w Myślachowicach, administracyjny - Gmina Trzebinia

Literatura: „Upamiętnione miejsca walk o społeczne i narodowe wyzwolenie w woj. katowickim” Jan Kanty, K-ce 1986r. str. 281

Cmentarz parafialny przy Parafii św. Piotra i Pawła, ul. Luzara

1915

Grób wojenny żołnierzy - 43 ofiary walk

Treść napisu: „Bohaterom z roku 1914-15” (43 imiona i nazwiska).

Data powstania obiektu, autor, fundator: Akt erekcyjny z dnia 2 czerwca 1915r. Fundatorami byli mieszkańcy Trzebini i żołnierze Pospolitego Ruszenia Posterunku Żandarmerii w Trzebini.

Rodzaj materiału: Kamień, krzyż i tablica z czarnego marmuru. Wymiary kopca z kamieni na grobie 3,0mx1,0m

Ocena stanu utrzymania obiektu: remont w 1995r.

Patronat: administracyjny – Gmina Trzebinia

Dane historyczne dotyczące obiektu:

1915r. – dzięki mieszkańcom i żołnierzom stacjonującym w Trzebini na grobie powstał kopiec z kamieni.

Lata 1994 - 1995 remont kopca ze środków Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach. Wymontowaną płytę betonową po konserwacji przekazano do Izby Pamięci Miasta Trzebini.

nn

Grób wojenny – 18 ofiar bombardowania

Treść napisu: „Pamięci poległych podczas nalotu na Rafinerię Nafty w Trzebini 7 sierpnia 1944 r.”

Data powstania obiektu, autor, fundator: Rafineria Trzebinia

Rodzaj materiału: Granit + marmur, krzyż z blachy nierdzewnej o wymiarach 3,0mx0,8m.

Ocena stanu utrzymania obiektu: Stan krzyża i tablic bardzo dobry.

Patronat: społeczny: Rafineria Trzebinia, administracyjny – gmina Trzebinia

nn

Grób wojenny 8 ofiar bombardowania dworca kolejowego w Trzebini

Treść napisu: „Poległym od bomb hitlerowskich podczas nalotów na miasto Trzebinię w dniu 1.09.1939 r.”

Data powstania obiektu, autor, fundator: społeczeństwo miasta Trzebini

Rodzaj materiału: płyta nagrobna z lastrika i kamienia

Patronat: administracyjny - Gmina Trzebinia

Dane historyczne dotyczące obiektu: remont w 1995 r.

Sołectwo Piła Kościelecka

1949

Krzyż kamienny z tablicą

Treść napisu: „Ku czci poległych Polaków i ofiar ostatniej wojny”.

Data powstania obiektu, autor, fundator: 1949, społeczeństwo Piły Kościeleckiej

Rodzaj materiału: beton, wys. krzyża 2,0 m

Patronat: administracyjny - Gmina Trzebinia

Dom Kultury „Sokół” ul. Kościuszki 74

1937

Tablica

Treść napisu: „Druhom: (33 nazwiska i imiona), którzy poszli w bój o wolność Polski 20.07.1914r. za prezesury ś. p. dr Kazimierza Saryusz – Dobrzyńskiego ku wiecznej pamięci i czci potomnych funduje Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w XXX-lecie swego istnienia”.

Data powstania obiektu, autor, fundator: czerwiec 1937 r., Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”

Rodzaj materiału: czarny marmur, wymiary 1,05mx0,6m

Ocena stanu utrzymania obiektu: stan b. dobry.

Patronat: społeczny – TCK w Trzebini, administracyjny - Gmina Trzebinia.

Dane historyczne dotyczące obiektu:

1937 r. – powstała w 30-lecie istnienia T.G. „Sokół” ku czci żyjących legionistów.

1939 r. – osoba nieznana ukrywa tablicę

1991 r. – ponowne wmurowanie w DK „Sokół” i poświęcenie przez ks. Dziekana Stanisława Gałuszkę.

Psary, Wiejski Dom Kultury

1971

Tablica

Treść napisu: „Poległym mieszkańcom Psar, którzy zginęli w hitlerowskich obozach, w walkach partyzanckich i z rąk rodzimej reakcji Społeczeństwo Psar” (9 imion i nazwisk)

Data powstania obiektu, autor, fundator: odsłonięto w 1971r., Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Młoszowej

Patronat: społeczny: Szkoła Podstawowa w Psarach, administracyjny - Gmina Trzebinia

Komenda Hufca ZHP ul. Kościuszki 53,

1989

Tablica

Treść napisu: „Zginęli wierni prawu harcerskiemu 1939-1945 (imiona i nazwiska) w 65 rocznicę powstawania hufca ZHP w Trzebini Społeczeństwo Miasta i Gminy Trzebinia”.

Rodzaj materiału: mosiądz

Data powstania obiektu, autor, fundator: wrzesień 1989 r. – społeczeństwo Trzebini

Ocena stanu utrzymania obiektu:

Patronat: społeczny – ZHP, administracyjny - Gmina Trzebinia

Młoszowa, Szkoła Podstawowa

1968

Tablica

Treść napisu: „Miejsce upamiętnienia śmierci Czapli Franciszka rozstrzelanego przez hitlerowców w październiku 1939 r. jako 1-go zakładnika powiatu chrzanowskiego. Upamiętniło Koło ZBOWiD 1968r.”

Rodzaj materiału: mosiądz

Data powstania obiektu, autor, fundator: 1968r., Koło ZBOWiD

Patronat: społeczny – S. P. w Młoszowej, administracyjny - Gmina Trzebinia

Literatura: „Upamiętnione miejsca walk i męczeństwa w Krakowie i woj. krakowskim 1939-1945” S. Czerpak, T. Wroński str. 88

Zespół Pałacowo-Parkowy w Młoszowej

2012

Tablica pamiątkowa Jana hr. Szembeka

Treść napisu: „Pamięci Jana hrabiego Szembeka, właściciela Młoszowej, urodzonego 11 lipca 1881 r. w Porębie Żegoty…”

Rodzaj materiału: brąz

fundator: Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych RP

Trzebinia – Siersza, ul. Grunwaldzka, dawne Liceum Ogólnokształcące

1992

Tablica

Treść napisu: „Kierownikowi Szkoły Powszechnej w Sierszy, inicjatorowi budowy tego gmachu w latach 1930-1939 Franciszkowi Kuli w rocznicę śmierci w Oświęcimiu w maju 1943 r. Maj 1992 r. Społeczeństwo Sierszy.

Rodzaj materiału: czarny marmur

Data powstania obiektu, autor, fundator: 2 maj 1992 r., społeczeństwo Sierszy

Ocena stanu utrzymania obiektu: stan tablicy – bardzo dobry.

Patronat: społeczny – Liceum w Sierszy, administracyjny - Gmina Trzebinia